فريدونكنار و فريدونكناري هاي مهاجر
     
 

 

چگونگي عرضه نيروي كار ايراني در بازار كار جهاني

 
۱۳۸٦/۸/۱۳

چگونگي عرضه نيروي كار ايراني در بازار كار جهاني

شعبان آزادي كناري

كارشناس خبره مسؤول مطالعات بازار كار جهاني

 

اين مقاله در صفحه 14، شماره 322، مورخ دوم تير ماه 1386 هفته نامه بازار كار به چاپ رسيده است.

 مقدمه

اين مقاله سعي دارد تصويري روشن از چگونگي نفوذ در بازاركار جهاني به دست دهد تا از اين رهگذر كارجويان متقاضي كار در خارج از كشور و مديران دفاتر كاريابي‌هاي بين‌المللي بتوانند گام‌هاي نخستين را براي ورود به بازاركار جهاني استوارتر و مطمئن‌تر بردارند.

با توجه به فعاليت چند ساله دفاتر كاريابي‌هاي بين‌المللي، تقويت اين دفاتر امري ضروري به نظر مي‌رسد تا بتوان با ارايه اطلاعات و آموزش لازم به مديران و كاركنان اين دفاتر، راه را براي حضور در بازاركار جهاني هموار ساخت.

 ضرورت توجه به بازار كار جهاني

شايد لزوم توجه به بازاركار جهاني و تلاش براي ورود نيروي كار ايراني به خارج از كشور چنان بديهي به نظر مي‌رسد كه ضرورت بحث و بررسي دقيق‌تر را منتفي جلوه دهد. اما واقعيت اين است كه بدون درك صحيح از اين ضرورت، شناخت دقيق از بازاركار جهاني و نوع نيروي كار مورد نياز آن‌ها و قوانين و مقررات جذب نيروي كار خارجي، نمي‌توان به اين عرصه قدم گذاشت.

هرگونه تلاش ناآگاهانه بدون برنامه و خلاف عرف و روال بازاركار جهاني مي‌تواند چنان مخرب باشد كه ساليان سال هيچ كارفرماي خارجي حاضر به جذب نيروي كار ايراني نشود، مانند آنچه كه در كشور ژاپن رخ داد. عملكرد بدون برنامه و اعزام‌هاي خارج از روال نيروي كار ايران به ژاپن باعث شد كه طي دو سال چانه‌زني با اين كشور نتوانيم جاي پايي در آنجا باز كنيم.

ديدگاه‌هاي مختلفي در زمينه امكان ورود نيروي كار ايران به بازاركار جهاني و همچنين چگونگي ورود به اين بازار وجود دارد. عده‌اي معتقدند كه اصولاً به دليل تفاوت‌هاي فرهنگي و زباني آشكار شديد ميان فرهنگ ايراني و فرهنگ‌هاي غربي (آمريكايي- اروپايي) و شرق (ژاپني- كره‌اي) موجب شده كه نيروي كار ايراني نتواند در اين كشورها نفوذ پيدا كند. اين عده شايد بيشتر دچار احساس خود كوچك‌بيني هستند.

هيچ كس معتقد نيست كه هر نيروي كار ايراني ارزش و قابليت حضور در بازاركار جهاني را دارد. با اين حال نيروهايي وجود دارند كه از شايستگي لازم برخوردارند. بايد اين نيروها را شناسايي كرد و آن‌ها را براي حضور در بازاركار جهاني آماده ساخت. اين نيروها مي‌بايست انعطاف‌پذير باشند؛ در نگرش و رفتار خود تغييراتي را ايجاد كنند و توانايي‌هاي كاري خود را افزايش دهند تا امكان پذيرش آن‌ها در بازاركار مورد نظر بيشتر شود.

مسلماً براي ورود به بازاركار جهاني و تاثيرگذاري بر فرهنگ جهاني و به تبع آن صنايع جهاني، نياز به برنامه‌ريزي از سوي تمام مسؤولان است. منظور فقط مسؤولان وزارت كار و امور اجتماعي نيست، بلكه ديگر وزارتخانه‌ها و سازمان‌هاي ذي‌ربط همچون امور خارجه، كشور، مديريت و برنامه‌ريزي و همكاري ديگر سازمان‌هاي بين‌المللي همچون سازمان بين‌المللي مهاجرت و سازمان بين‌المللي كار و نيز سازمان‌هاي غيردولتي همچون انجمن دوست‌داران ايران را نيز در برمي‌گيرد.

بدون شك نخستين قدم سياست‌گذاري است. اين سياست‌گذاري بايد در سطحي كلان و با همكاري و همياري تمام مراجع ذي‌نفع انجام گيرد. مقدمه اين سياست‌گذاري، گرد‌آوري اطلاعات درباره بازاركار جهاني، شناسايي فرصت‌هاي شغلي موجود در جهان، قوانين و مقررات مهاجرت نيروي كار كشورهاي جهان و... مي‌باشد.

در نتيجه، برنامه‌ها بايد به صورت مجموعه كوتاه مدت، ميان مدت و بلندمدت تهيه شوند. تمام طرف‌هاي ذي‌نفع از اين برنامه‌ها بايد ميزان سرمايه‌گذاري مالي و انساني و غيرمادي خود را كاملاً مشخص كنند. پس از سياست‌گذاري، برنامه‌ريزي و فراهم كردن امكانات اوليه حركتي آهسته به سوي ورود به بازاركار جهاني آغاز مي‌شود.

اما جداي از وظايف جمعي و مسووليت‌هاي سازمان‌هاي دولتي، غيردولتي و مدني، تك‌تك كارجويان نيز مي‌توانند اقداماتي انجام دهند كه به موقع و در جاي خود به برنامه‌هاي عمومي طرح‌ريزي شده كمك نمايد.

البته در مورد برنامه‌ها و اينكه ابتدا چه اقدامي بايد انجام گيرد و يا حوزه فعاليت‌ها در كجاي دنيا و به چه ميزان بايد باشد و متوليان فعاليت‌ها چه كساني بايد باشند، جاي بحث و بررسي دقيق دارد. ضروري است كه بعضي مسايل اساسي به طور خاص مورد توجه قرار گيرد.

1-     مسايل جغرافيايي:

عده‌اي عقيده دارند كه با توجه به شباهت‌هاي فرهنگي، ديني و زبان با برخي كشورهاي همسايه و منطقه بهتر است فعاليت را براي كوتاه مدت يا حتي ميان مدت بر اين كشورها متمركز كرد. ابتدا بايد با كشورهايي كه با ايران زبان مشترك دارند (مانند افغانستان، عراق و تاجيكستان) و بعد با كشورهايي كه اشتراكات فرهنگي با ايران دارند (مانند كشورهاي خاورميانه و عربي) و بقيه كشورهاي اسلامي (همچون مالزي، عربستان و...) ارتباط برقرار كرد و در نهايت به سوي بازاركار در غرب يعني اروپا، آمريكاي شمالي و جنوبي و يا اقيانوسيه نظر افكند. اما چنين نظر و برنامه‌هايي پرسش‌ برانگيز نيز هست. آيا به كشورهايي مانند افغانستان و تاجيكستان كه بيكاري در آنجا موج مي‌زند و جزء كشورهاي مهاجرخيز هستند، مي‌توان نيروي كار ايراني اعزام كرد؟ آيا دفاتر كاريابي بين‌المللي يا دولت جمهوري اسلامي ايران توانايي آن را دارند كه در كشوري مانند افغانستان و عراق كه فاقد امنيت كافي است از نيروي كار ايراني اعزام شده محافظت به عمل آورند؟

به دلايل فوق و دلايلي از اين دست برخي بر اين باورند كه بايد از زمان و سرمايه‌هاي انساني براي ورود به بازاركار بزرگتر و مستمر غرب (اروپا و آمريكا و استراليا) استفاده شود. ورود به بازاركار غرب، خود به خود ورود به بازاركار شرق را نيز تضمين خواهد كرد.

اما اين نظريه نيز با اشكالاتي مواجه است. آيا مديران دفاتر كاريابي‌هاي بين‌المللي و نيز كارجويان متقاضي اعزام به خارج، از نيازهاي بازاركار غربيان مطلع هستند؟ چه كار كارشناسي و دقيقي در اين خصوص انجام شده است؟ آيا ورود به بازارهاي كار غرب به مراتب مشكل‌تر از ورود به بازاركار كشورهاي همسايه نيست؟

2-     مسايل فرهنگي:

همان‌طور كه اشاره شد موضوع شباهت‌ها و نزديكي زباني و فرهنگي ايران با كشورهاي همسايه از اهميت بسزايي برخوردار است. طبيعي است كه نيروي كار ايراني راحت‌تر مي‌تواند در كشورهاي همسايه همچون عراق و افغانستان كار كند و ايراني‌ها در كشور همسايه به دليل قرابت فرهنگي پذيرفته مي‌شوند به شرط آن كه مسايل امنيتي و سياسي نيز در نظر گرفته شود.

از طرفي، بازاركار كشورهاي همسايه و كشورهايي كه با ما قرابت فرهنگي دارند، كوچك و هزينه‌هاي جنبي و دستمزدها نيز پايين است، ولي براي شروع فعاليت كاريابي‌ها مناسب است. اما كاريابي‌هاي ما بايد برنامه‌ريزي براي ورود به بازارهاي وسيع و بزرگتر جهاني را مورد هدف قرار دهند كه اين بازار در غرب قرار دارد و نه كشورهاي فارسي زبان.

3-    مسئله حقوق مهاجران

كشورهاي مختلفي به مقاوله‌نامه 1990 سازمان ملل متحد در مورد حقوق مهاجرين و حمايت از خانواده آن‌ها ملحق شده‌اند كه عمده‌ترين آن‌ها كشورهاي مهاجر فرست هستند. از اين ميان، متاسفانه جمهوري اسلامي ايران به اين مقاوله‌نامه ملحق نشده است.

معمولاً كشورها در ملحق نشدن به اين مقاوله‌نامه دلايل مختلفي دارند از جمله ناتواني دولت‌ها در رعايت حقوق مهاجرين. البته كشورهاي مهاجرپذير توسعه يافته نيز از پيوستن به اين مقاوله‌نامه طفره رفته‌اند و علت آن را گرايش شديد اين مقاوله‌نامه را به سمت كشورهاي مهاجرفرست مي‌دانند و نه مهاجرپذير.

اجرا نشدن مفاد اين مقاوله‌نامه توسط كشورهاي مهاجرپذير بهانه‌هاي مختلفي را به دست آن‌ها مي‌دهد تا با ترفندهاي مختلف از رعايت حقوق نيروي كار مهاجر و خانواده آن‌ها از جمله پرداخت دستمزد مساوي با شهروندان آن كشور، تشكيل اتحاديه‌هاي صنفي توسط كارگران مهاجر، حق اعتصاب، بيمه كارگران و ديگر مسايل حقوق شهروندي طفره روند.

البته لازمه عضويت در سازمان تجارت جهاني تصويب و رعايت قوانين بين‌المللي توسط دولت‌هاست كه اين مسأله در مورد پيوستن به اين مقاوله‌نامه نيز صدق مي‌كند. پذيرش اين مقاوله‌نامه مسلماً منجر به رعايت حقوق مهاجران توسط كشورها خواهد شد. شايد پذيرفتن قوانين و مقاوله‌نامه‌هاي بين‌المللي از سوي دولت‌ها در كوتاه مدت براي كشورها مشكل‌ساز باشد، اما ترديدي وجود ندارند كه در دراز مدت باعث رعايت حقوق انساني شهروندان و تسهيل در جذب نيروي كار مهاجر خواهد شد.

4-    عرضه نيروي كار ايراني يا صادرات نيروي انساني

عرضه و صادرات نيروي كار مازاد ايراني در بازار پررقابت در غرب كار آساني نيست و دفاتر كاريابي‌هاي بين‌المللي بايد از مسيرهاي عرضه نيروي انساني و شرايط بازاركار خارجي كاملاً آگاه باشند و در غير اين صورت نه تنها سودي نخواهند كرد، بلكه بايد تا مدت‌ها هزينه كنند. آيا به راستي مديران كاريابي‌هاي بين‌المللي و مسؤولان ذي‌ربط از شرايط بازاركار جهاني آگاهي و شناخت دارند؟

 5-    فقدان مديران كاريابي بين‌المللي آگاه به امور

در غرب و شرق و اغلب كشورهاي مهاجرفرست و مهاجرپذير، دفاتر مهاجرتي و كاريابي‌هاي تخصصي تاسيس شده‌اند كه وظيفه آن‌ها شناسايي فرصت‌هاي شغلي موجود، جذب نيروهاي كار آماده و معرفي آن‌ها به بازاركار و كارفرماي متقاضي نيروي كار است. اما متاسفانه در ايران به جز تعداد انگشت‌ شماري از اين حدود 35 كاريابي بين‌المللي (كه اخيراً نيز توسط وزارت كار و امور اجتماعي قرار شده به صورت تخصصي و كشوري عمل كنند)، مابقي چندان تخصص كافي در اين مورد ندارند؛ آموزش‌هاي لازم را نديده‌اند؛ با زبان‌هاي خارجي آشنايي كافي ندارند. البته هميشه هم نمي‌توان تقصير را متوجه آن‌ها ساخت. گاهي مسؤولان ذي‌ربط هم مقصرند. چرا كه در اعطاي مجوز به آن‌ها دقت لازم را به عمل نياورده‌اند، يا آموزش كافي به مديران و كارشناسان كاريابي‌هاي بين‌المللي و ديگر كارشناسان ذي‌ربط استان‌ها نداده‌اند. در حالي كه در ديگر كشورها همچون استراليا، دريافت مجوز دفاتر مهاجرتي لازمه‌اش طي نمودن دوره آموزشي چند ماهه و شركت در آزمون مربوط و دارا بودن ديگر شرايط است.

اميد مي‌رود با راه‌اندازي كاريابي‌هاي بين‌المللي تخصصي، كه در رشته و كشور خاص فعاليت نمايند، ميزان حضور در بازاركار جهاني افزايش يابد و البته اين كار نيز بايد در بدو امر يعني هنگام اعطاي مجوز صورت گيرد، مانند همان كاري كه وزارت علوم، تحقيقات و فناوري در هنگام اعطاي مجوز موسسات اعزام دانشجو به خارج از كشور مي‌كند.

ضروري است كه هم‌اكنون قوانين خاصي براي فعاليت اين دفاتر تدوين گردد تا آن‌ها در بين راه دچار ورشكستگي و سرخوردگي نشوند. مثلاً از آن‌ها تعهد گرفته شود كه فقط به صورت ثابت در دفتر كاريابي شاغل باشند نه اينكه  فعاليت در دفتر كاريابي، شغل دوم و يا سوم آن‌ها باشد. ديگر اينكه همچون اعطاي مجوز دفاتر سياحتي و گردشگري، تضميني از آن‌ها اخذ شود تا به هنگام عمل نكردن به تعهدات مالي خود در قبال كارجويان، دولت بتواند از طريق به اجرا گذاردن اين تضمين‌ها، پاسخگوي مسايل مالي كارجويان باشد.

البته وجود دفاتر كاريابي‌هاي بين‌المللي و يا انجمن‌ صنفي كاريابي‌هاي بين‌المللي منافع دراز مدت و كوتاه مدت براي كارجويان و دولت داشته و به آن‌ها در يافتن شغل مورد نظر و كاهش نرخ بيكاري كمك خواهد كرد و در عين حال، بار سنگين مراجعات بي‌پايان جويندگان كار را از دوش دولت و وزارت كار برمي‌دارد.

اما در جايي از برنامه كلان بايد به نقش دفاتر كاريابي بين‌المللي پرداخته شود. شايد بتوان گفت هدف اصلي نگارش اين موجز، ارايه اطلاعاتي است كه مي‌تواند به دولت و دفاتر كاريابي‌هاي بين‌المللي كمك كند تا در باز كردن دروازه‌هاي بازاركار جهاني موفق شوند.

شايد 25 تا 30 سال پيش كسي تصور نمي‌كرد كه روزي سينماگران ايراني بتوانند افتخارات و جوايز زيادي در جشنواره‌هاي مختلف جهاني به دست آورند و به مرور سينماي ايران را در جهان مطرح و براي آن آبرو كسب نمايند. اما اين اتفاق افتاد. هر چند كه حدود دو دهه طول كشيد تا همت و تلاش خستگي‌ناپذير سينماگران ايراني به ثمر برسد. اكنون سينماگران ايراني و اروپايي فيلم‌هاي مشترك مي‌سازند.

در اين موفقيت، عوامل متعددي نقش داشته‌اند: از جمله حمايت‌هاي فراوان سازمان‌هاي دولتي و غيردولتي، سرمايه‌گذاري‌هاي كلان بخش خصوصي، ابتكارات سينما‌گران (البته نه از لحاظ مسايل فني و جلوه‌هاي ويژه) و شناخت مخاطبان. بنابراين ضروري است كه موفقيت‌هاي بخش سينما به خوبي مورد بررسي و ارزيابي قرار گيرد و از آن تجربه‌ها، براي حركت‌هاي جديد استفاده شود. ترديدي وجود ندارد كه اين حركت مي‌تواند موفق باشد و الگويي براي ديگر بخش‌ها و فعاليت‌ها همچون اعزام نيروي كار به خارج از كشور قرار گيرد.

 

چند توصيه به مديران دفاتر كاريابي بين‌المللي:

1-  مدتي در اينترنت جستجو كنيد و اطلاعات مناسبي درباره شيوه كار دفاتر كاريابي و مهاجرتي خارجي و نيازهاي بازاركار جهاني كسب نماييد. جستجو در اينترنت مي‌تواند در فرآيند يافتن شغل يا فرصت شغلي در خارج از كشور تسريع به عمل آورد.

2-     گمان نكنيد كه به راحتي مي‌توان نيروي كار ايراني را به بازاركار جهاني اعزام داشت.

3-     به راحتي به تمامي سايت‌ها و دفاتر مهاجرتي خارجي اعتماد نكنيد.

4-  هرگز تا زماني كه تمامي شرايط را براي نيروي كار ايراني به خارج از كشور فراهم نكرده‌ايد، مبلغي را از كارجو دريافت نكنيد.

5-     تنها به حرف‌هاي دفاتر مهاجرتي خارجي براي اخذ ويزاي كار اكتفا و اعتماد نكنيد.

6-  هميشه پس از مذاكره با همتايان خارجي، با آن‌ها قرارداد همكاري منعقد نماييد تا وظايف و خدمات طرفين به خوبي در آن مشخص شده و استناد قانوني داشته باشد.

7-     تا وقتي قراردادي را به طور كامل درك نخوانده‌ايد، آن را امضاء نكنيد.

8-     فرهنگ و نيازهاي بازاركار جهاني را شناسايي و به خوبي آن را ارزيابي كنيد.

9-  موفقيت يك نيروي كار ايراني در ايران حتي دريافت لوح تقدير و تشويق لزوماً به معناي موفقيت تعيين شده آن در بازاركار جهاني نيست. چرا كه كار در خارج از كشور استانداردها و شرايط خاص خود را دارد كه معمولاً نيروهاي كار ايراني با آن آشنا نيستند.

10- سعي كنيد در گام اول يك سايت اينترنتي به چند زبان راه‌اندازي نماييد و در آن به شرح فعاليت‌هاي خود و خدماتي كه ارايه مي‌دهيد بپردازيد.

11- ايجاد نرم‌افزار ثبت‌نام كارجويان و فرصت‌هاي شغلي و تشكيل بانك اطلاعاتي از آن‌ها از گام‌هاي اساسي است.

 

·     اهم راهبردهاي وزارت كار و امور اجتماعي براي اعزام نيروي كار به خارج از كشور:

1.   پذيرش اصل ضرورت صدور نيروي كار به خارج از كشور و همكاري و تلاش جدي و همه جانبه كليه وزارت خانه ها و سازمان هاي دولتي با وزارت خانه اصلي (همچون كار و امور اجتماعي، امور خارجه، رفاه و تامين اجتماعي و...) براي اجرايي نمودن تفاهم نامه هاي منعقده.

2.      تقويت و حمايت از وابستگان كار در نمايندگي هاي سياسي كشور در خارج.

3.   پشتيباني از جلب مشاركت بخش خصوصي به ويژه كاريابي هاي بين‌المللي در زمينه صدور نيروي كار (در حال حاضر حدود 120 كاريابي بين‌المللي‌در زمينه اعزام نيروي كار به خارج از كشور در ايران مشغول فعاليت اند و از تشكل انجمن صنفي دفاتر مشاوره شغلي و كاريابي‌هاي بين المللي سراسر كشور برخوردارند).

4.      كنترل و نظارت بر حسن اجراي مقررات و ضوابط قانوني توسط موسسات اعزام كننده نيروي كار به خارج.

5.   تقويت و منعطف نمودن برنامه هاي آموزشي مراكز مهارت آموزي و تربيت كارشناسان و متخصصان در جهت احتياجات آتي بازار كار منطقه‌اي و جهاني( به ويژه تلاش در جهت ارتقاي مهارت هاي رايانه اي و فناوري اطلاعات(.

6.   پيش بيني و اجراي خدمات و آموزش هاي تكميلي قبل از اعزام )آموزش زبان خارجه، فرهنگ و قوانين و مقررات اشتغال در كشور هدف).

7.   فراهم آوردن تمهيدات لازم براي ارائه خدمات خيلي ضروري و موثر به افراد اعزامي از قبيل سوق دادن سيستم بانكي كشور به همكاري اثربخش در ارسال دستمزدها.

8.      پيش بيني و شناسايي احتياجات مهارتي بازار هاي كار كشورهاي منطقه.

9.   برگزاري دوره هاي آموزشي زبان انگليسي و ساير زبان ها در جوار آموزش هاي فني و حرفه اي در مراكز مهارت آموزي كشور.

10. تقويت ادارات كار استان به منظور يافتن فرصت هاي شغلي در كشورهاي همجوار.

11. پيگيري تفاهم نامه هاي منعقده ايران با ساير كشورها در زمينه اعزام نيروي كار.

12. اعطاي اختيارات به دفاتر كاريابي بين المللي براي يافتن فرصت هاي شغلي.

13. توسعه و گسترش برنامه هاي آموزشي رشته هاي پر تقاضاي بازار كار منطقه و جهاني از قبيل فناوري اطلاعات (IT)، بازاريابي، پزشكي، فني و مهندسي كه در حال حاضر در راس نيازهاي مهارتي بازار كار جهاني قرار دارد.

14. استفاده از تجارب آموزنده ساير كشورها همچون فيليپين، پاكستان، بنگلادش، و هندوستان در اين زمينه.

15. ايجاد نظام جامع اطلاع رساني بازار كار جهت شناخت وضعيت عرضه و تقاضاي نيروي كار بر حسب رشته هاي مختلف تحصيلي ، آموزشي و ... به منظور كار در خارج از كشور

16. شناسايي فرصت هاي شغلي كشورهاي مقصد ( از طريق سايت رسمي وزارت كار و امور اجتماعي، نمايندگي هاي ايران، وابستگان كار و ...)

17. ارائه آموزشهاي لازم متناسب با نياز بازار كار كشورهاي مقصد به جويندگان كار.

18. ايجاد بانك اطلاعاتي جهت شناخت فرصتهاي شغلي موجود در ساير كشورها.

19. به روز نمودن آموزشهاي سازمان فني و حرفه اي متناسب با استانداردهاي بين المللي و نياز بازار كار جهاني

20. برقراري ارتباط با مراكز كاريابي بين المللي و موسسات بخش دولتي و غير دولتي ساير كشورها

21. برگزاري دوره هاي آموزشي و توجيهي پيش از اعزام از قبيل آشنايي با قوانين كار، اقامت، انتقال ارز، سرمايه گذاري و .. كشورهاي محل اقامت نيروي كار.

22. حمايت هاي مالي و استفاده از سياست هاي تشويقي همچون معافيت مالياتي، كمك هاي مالي، تسهيلات بانكي و .... در جهت افزايش توان رقابتي مراكز كاريابي خصوصي فعال در زمينه اعزام نيروي كار.

23. نظارت دقيق و مستمر بر فعاليت مراكز كاريابي غير دولتي كه در زمينه اعزام نيروي كار فعاليت دارند.

24. با توجه به اينكه اكثر متقاضيان اعزام به خارج از كشور را متخصصان و نيروي كار ماهر تشكيل مي دهند لذا بايد تدابيري اتخاذ شود تا جريان اعزام نيروي كار به خارج از كشور منجر به پديده فرار مغزها نشود.

25. اعمال حمايت هاي ديپلماتيك از نيروي كار اعزامي در كشورهاي مقصد.

26. استفاده از تجارب و دستاوردهاي نيروي كار اعزامي بعنوان مربي يا كمك مربي در جهت انتقال دانش يا مهارت آموخته شده.

27. اولويت دادن به مواردي از اعزام كه موجب گسترش خدمات فني و حرفه اي در كشور مي شود.

28. ايجاد صندوق هاي حمايتي، ارائه خدمات مالي و رفاهي و بيمه اي براي نيروهاي اعزامي وخانواده‌هاي آنان.

 
  لینک دائم

فریدونکناری های‌ مهاجر





نویسندگان
فریدونکناری های‌ مهاجر


آرشیو وبلاگ
امرداد ۸٩
خرداد ۸٩
اردیبهشت ۸٩
فروردین ۸٩
اسفند ۸۸
بهمن ۸۸
دی ۸۸
آذر ۸۸
آبان ۸۸
مهر ۸۸
شهریور ۸۸
امرداد ۸۸
تیر ۸۸
خرداد ۸۸
اردیبهشت ۸۸
فروردین ۸۸
اسفند ۸٧
بهمن ۸٧
دی ۸٧
آذر ۸٧
آبان ۸٧
مهر ۸٧
شهریور ۸٧
امرداد ۸٧
تیر ۸٧
خرداد ۸٧
اردیبهشت ۸٧
فروردین ۸٧
اسفند ۸٦
بهمن ۸٦
دی ۸٦
آذر ۸٦
آبان ۸٦
مهر ۸٦
شهریور ۸٦
امرداد ۸٦
تیر ۸٦
خرداد ۸٦
فروردین ۸٦
دی ۸٥
آذر ۸٥
آبان ۸٥


لینک دوستان
اخبار فریدونکنار وبلاگ حمید جمرک
اخبار مازندران
آنچه می شود و می توان نوشت-وبلاگ مهدي شيرافکن
بابل نت
برنج
پايگاه خبري ديلم نيوز
وب سايت بندر فريدونکنار
پسر تنها با يه قلب فرشته
تجارت محصولان سالم و ارگانیک-وب لاگ نبی نژاد کناری
تلاطم (عيسي خسروي)
حاج بصير
حاج مهدي، وبلاگ مهدي نصيري
حرف هايي براي نگفتن
خطه ي مبارک
دل نوشته های نبی نژاد کناری
دیاسپام-وبلاگ امین جماعتی
راست قامتان
روزنامه بشیر مازندران
روزنامه نگار فریدونکناری
اتاق اقتصاد-وبلاگ محمد میرانی کناری
سايت شهر الکترونيکي فريدونکنار
سايت فرمانداري بابلسر
سایت شخصی حسین ذکریایی
سایت شعبان آزادی کناری، مترجم و خبرنگار آزاد
شركت تعاوني خدمات اطلاع رساني پايا گستر
شركت تعاوني مرزنشينان فريدونكنار
شركت فناوري اطلاعات پاسارگاد
شرکت گوهر سبزه زار فروشنده برنج محلی فریدونکنار
شمال نیوز
عاشق تر از هميشه، وب لاگ محسن خبازي كناري
عشق من، ازباران
عطش-وبلاگ علي اصغر حسين زاده فر
فريدونكنار
فريدونكنار عيسي (ميثم) خسروي
فريدونکنار و فریدونکناری های مهاجر
فریدونکنار با همه جوانان هنرمند-وبلاگ عباس مهربان
فریدونکنار خطه مبارک
فریدونکنار سیتی-وبلاگ روح الله حسن زاده
فریدونکنار شهر مروارید سیاه - درنای سفید و طلای زنده (علي اصغر حسين زاده فر)
کشتی، هنر پارسیان
کلوب دختر و پسراي فريدونکنار و بابلسر
مازند نومه
مجتمع آموزشی پردیسان فریدونکنار
مجمع اسلامی شمیم اهل بیت
مجمع مازندراني هاي مقيم مركز
مرکز آموزشی استثنایی 15 خرداد فریدونکنار
مهاجرت نيروي كار به خارج از كشور
مهد و پژوهش های علمی قرآن کریم حضرت فاطمه زهرا
نماشون-وبلاگ دیگر مرتضی نبی نژاد کناری
هشت وادي ايثار
هنرمندان ماندگار زمین و شهر ما فریدونکنار-وبلاگ دوم عباس مهربان
وب لاگ طبیعت فریدونکنار, رضا قلی نژاد
وب لاگ مهدي قجري
وبلاگ حاج حسين بصير ذكريايي
وبلاگ خلیل سمائی
عکس و عکاسي-وبلاگ مجید واحدی سوته ای
وبلاگ محمد حسين نانوا كناري
وبلاگ محمدعلي رضازاده شاعر
وبلاگ هیئت پیروان ولایت
يادداشت هاي من-نخستين وبلاگ يك فريدونكناري
وبلاگ روستاي کوچک بيشه محله
وبلاگ وبسايت شهر فريدونکنار
وبلاگ انجمن توسعه و پيشرفت فريدونکنار
سایت هیئت کربلایی های شهرستان فریدونکنار
وبلاگ تیسابه لینگ
وبلاگ هنرستان کار دانش شهید نریمانی
رو به شادي-وب سايت شخصي محمد رضا بحرگرد نيکو
روزنوشت هاي هادي شيرزاد
کافي نت کام تل
وبلاگ درمانگاه شهداء فریدونکنار
دومین نمایشگاه عکس سوگواری عاشورا شهرستان فریدونکنار
وبلاگ لنگرگاه
تشکل دانشجویی منطقه ولی عصر
سایت شهرداری فریدونکنار
وبلاگ ادب فارسی خانم کبیری کناری
سایت موسسه فرهنگی و هنری (ترجمه) مهر ویدا
وبلاگ دوما
وبلاگ سید عارفان
وبلاگ ازباران
وبلاگ جابلو، زکریا سمائی جابلو
وبلاگ تیک تاک های مهربانی، مرتضی حسینی

وبلاگ فارسی
تودی لینک

feed